Το Euronews μίλησε με τον αν. υπουργό Μεταφορών Κωνσταντίνο Κυρανάκη, εργαζόμενους στον ελληνικό σιδηρόδρομο και απλούς επιβάτες, αναζητώντας τι έχει αλλάξει ως προς την ασφάλεια μετά το δυστύχημα των Τεμπών
Πόσο ασφαλή είναι τα τρένα στην Ελλάδα σήμερα; Τρία χρόνια μετά το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών, το Euronews ερεύνησε το θέμα και αναζήτησε τις απαντήσεις. Η κυβέρνηση μέσω του αρμόδιου αναπληρωτή υπουργού Μεταφορών Κωνσταντίνου Κυρανάκη, εκπρόσωποι των εργαζομένων αλλά και απλοί πολίτες κατέθεσαν απόψεις τους.
Στην Ελλάδα δεν υπάρχει η σιδηροδρομική κουλτούρα που παρατηρείται σε άλλες χώρες, κυρίως της Κεντρικής Ευρώπης. Ακόμα και όσοι ταξίδευαν με τρένο, μείωσαν την χρήση του μετά τα Τέμπη. Η επιβατική κίνηση έπεσε κατακόρυφα, ωστόσο πλέον τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι υπάρχουν σημάδια σταθεροποίησης και ανάκαμψης.
Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι οι επιβάτες που επιλέγουν το τρένο για τις μετακινήσεις τους αισθάνονται όλοι ασφαλείς. Ένα μικρό γκάλοπ του Euronews στον Σταθμό Λαρίσης, τον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό της Αθήνας, από όπου αναχωρούν οι αμαξοστοιχίες για την Θεσσαλονίκη, δείχνει ότι ο απλός κόσμος είναι διχασμένος. Άλλοι αισθάνονται απόλυτα ασφαλείς, άλλοι μπαίνουν με... μισή καρδιά.
Ο Γιάννης Ορνεράκης, μέλος του ΔΣ της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σιδηροδρομικών και Μέσων Σταθερής Τροχιάς, υποστηρίζει ότι το ανθρώπινο δυναμικό που εργαζεται στον ελληνικό σιδηρόδρομο είναι από τα κορυφαία παγκοσμίως. Συμφωνεί ότι μετά τα Τέμπη η κατάσταση έχει βελτιωθεί σημαντικά, αλλά προσθέτει ότι δεν αρκεί μόνον αυτό. Χρειάζεται να υπάρχει διαρκής επιμόρφωση των εργαζομένων.
«Θα θέλαμε σίγουρα να αυξηθεί το επίπεδο της εκπαίδευσης. Για την ακρίβεια θα θέλαμε οι εκπαιδεύσεις να γίνονται συχνότερα και με μεγαλύτερη χρονική διάρκεια. Ο μηχανοδηγός είναι ένας επαγγελματίας ο οποίος πρέπει να επιμορφώνεται συνεχώς», αναφέρει ο κ. Ορνεράκης.
Πόσο άλλαξε η κατάσταση μετά τα Τέμπη
Τι άλλαξε μετά το δυστυχημα των Τεμπών; Υπάρχει σήμερα ασφάλεια στον ελληνικό σιδηρόδρομο; Το Euronews απηύθυνε το ερώτημα στον αρμόδιο αναπληρωτή υπουργό Μεταφορών Κωνσταντίνο Κυρανάκη και η απάντησή του είναι ξεκάθαρη:
«Σήμερα τα τρένα είναι πιο ασφαλή από ότι στα Τέμπη και πολύ πιο ασφαλή από ό,τι ήταν το 2019. Το 2019 στο Αθήνα-Θεσσαλονίκη είχαμε μόλις 1% σύστημα τηλεδιοίκησης, μόλις 5 χιλιόμετρα από τα 500 στα οποία θα έπρεπε να είναι εγκατεστημένο, σήμερα έχουμε 80% και το καλοκαίρι που μας έρχεται, σε ένα εξάμηνο, θα έχουμε 100% σηματοδότηση, 100% τηλεδιοίκηση και 100% ETCS, σύστημα που δεν υπήρχε στην περίφημη πλέον σύμβαση 717. Άρα όλες αυτές οι δικλείδες μαζί με το railway.gov.gr προσθέτουν ασφάλεια στον σιδηρόδρομο».
«Ασφάλεια όμως είναι και οι άνθρωποι», προσθέτει ο κ. Κυρανάκης πριν καν προλάβουμε να του επισημάνουμε το αίτημα των εργαζομένων για διαρκή επιμόρφωση. «Οι άνθρωποι οι οποίοι χειρίζονται τα συστήματα αυτά, είτε είναι στην καμπίνα του μηχανοδηγού, είτε είναι στα σταθμαρχεία, ειτε είναι στα κέντρα διοίκησης, οι οποίοι πρέπει να ενεργοποιήσουν και να χειρίζονται σωστά αυτά τα συστήματα. Άρα λοιπόν έχουμε αναβαθμίσει το επίπεδο εκπαίδευσης και αξιολόγησης των ανθρώπων που είναι στην πρώτη γραμμή σε επίπεδο αντανακλαστικών, σε επίπεδο διαχείρισης περιστατικών υπό πίεση, σε επίπεδο εκπαίδευσης όπως ο προσομοιωτής, για να μπορούμε όλοι μαζί να αναβαθμίσουμε το επίπεδο ασφάλειας το οποίο απαιτεί η ελληνική κοινωνία».
Ο νέος υπερσύχρονος προσομοιωτής στου Ρέντη
Ο προσομοιωτής είναι κάτι καινούριο για τα ελληνικά δεδομένα. Έχοντας έρθει κατευθείαν από την Γερμανία και εγκατασταθεί στο Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης του ΟΣΕ στου Ρέντη, χρησιμοποιείται για να εκπαιδεύονται σε πραγματικές συνθήκες οι εργαζόμενοι που ήδη υπηρετούν στον ελληνικό σιδηρόδρομο.
Χάρη σε αυτά τα τελευταίας τεχνολογίας μηχανήματα, ο προσομοιωτής δημιουργεί διάφορα σεναρια πάνω στα οποία επιμορφώνονται με σύγχρονες μεθόδους οι μηχανοδηγοί. Εμφανίζονται να οδηγούν μέρα ή νύχτα, με καιρικές συνθήκες που μπορεί να κυμαίνονται από την ηλιοφάνεια μέχρι την ομίχλη, την καταιγίδα ή την σφοδρή χιονόπτωση.
Εφόσον κάποια στιγμή ο μηχανοδηγός δώσει εντολή που υπερβαίνει τις οριζόμενες συνθήκες ασφαλείας, το ίδιο το μηχάνημα παίρνει τον έλεγχο του τρένου και κατεβάζει ταχύτητα. Πρόκειται για το αυτόματο σύστημα πέδησης, που πλέον έχει εγκατασταθεί στον ελληνικό σιδηρόδρομο.
«Και οι εργαζόμενοι και οι επιβάτες και ολόκληρη η κοινωνία ζητά και σωστά να αναβαθμιστεί το επίπεδο ασφάλειας στο σιδηρόδρομο. Άρα λοιπόν, το πιο βασικό, το οποίο ήταν προτεραιότητα για το Υπουργείο από την πρώτη στιγμή που ανέλαβα, είναι η ολοκλήρωση των συστημάτων ασφαλείας, η λεγόμενη τηλεδιοικηση, σηματοδότηση το ETCS που δεν υπήρχε στην 717. Εδώ βλέπουμε λοιπόν την εκπαίδευση που γίνεται στους μηχανοδηγούς με προσομοιωτή και το ETCS, το σύστημα αυτόματης πέδησης με το οποίο φρενάρουν αυτόματα τα τρένα όταν παραβιάζεται ένας κανόνας», σχολίασε ο κ. Κυρανάκης επισκεπτόμενος με το Euronews την εγκατάσταση.
Το railway.gov.gr και... η Starlink του Ιλον Μασκ
Δεν είναι όμως ο προσομοιωτής η μόνη αναβάθμιση με σκοπό την ασφάλεια στον ελληνικό σιδηρόδρομο σήμερα. Σε πανευρωπαϊκή πρωτιά όπως υποστηρίζουν οι υπεύθυνοι, δημιουργήθηκε και ένα υπερσυγχρονο συστημα γεωεντοπισμού των τρένων σε συνεργασία με το δορυφορικό σύστημα Starlink του Iλον Μασκ.
Το νέο συστημα παρουσιάστηκε την Τετάρτη και ήδη τέθηκε σε εφαρμογή. Δίνει το στίγμα των αμαξοστοιχειων με ακριβεια πέντε εκατοστών και αποτελεί την ελληνική πατέντα για τα τρένα, αντίστοιχη με το flightradar για τα αεροπλάνα και το marintraffic για τα πλοια «αλλά με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια η οποία είναι απαραίτητη για το σιδηρόδρομο», όπως εξηγεί ο κ. Κυρανάκης.
Ο αν. υπουργός Μεταφορών αναφέρει στο Euronews: «Στον σιδηρόδρομο η γραμμή ανόδου από τη γραμμή καθόδου απέχει μόλις λίγα μέτρα, άρα τα συμβατικά GPS δεν αρκούν. Εμείς λοιπόν φτιάξαμε ένα σύστημα ακριβούς γεωεντοπισμού λίγων εκατοστών, έως 5 εκατοστών, που κάθε δευτερόλεπτο, κάθε στιγμή, θα μπορεί στον επιβάτη και σε ολόκληρο τον κόσμο να δείχνει την τοποθεσία των τρένων. Και θα ξέρουν οι επιβάτες ότι ένα κέντρο ελέγχου στον ΟΣΕ βλέπει με αυτόματα συστήματα πλέον, πότε παραβιάζεται ένας κανόνας, πότε από ανθρώπινο λάθος μπορεί να μπει ένα τρένο σε λάθος γραμμή, και αμέσως ενεργοποιούνται μηχανισμοί ώστε να ακινητοποιηθούν τα τρένα, για να μην ξανασυγκρουστεί ποτέ ένα τρένο στην Ελλάδα».
«Αυτό το σύστημα είναι πρωτοποριακό για την Ευρώπη. Είναι μια τεχνολογία αιχμής η οποία με δορυφορικό ίντερνετ, με επίγειους σταθμούς και με πομπούς ακριβείας, μπορεί να αλλάξει πλήρως το μοντέλο με το οποίο λειτουργεί ο σιδηρόδρομος και να προσθέσει μια δικλείδα απέναντι στα ανθρώπινα λάθη», υποστηρίζει ο κ. Κυρανάκης.
Καινούρια τρένα στην Ελλάδα μετά από 20 χρόνια
Η προοδος που έχει υπάρξει την τελευταια τριετία είναι κάτι στο οποίο συμφωνούν και οι εργαζόμενοι. Χαρακτηριστικά ο Γιάννης Ορνεράκης αναφέρει στο Euronews: «Πιστεύω ότι μετά τα Τέμπη έχουν γίνει τεράστια βήματα ως προς την ασφάλεια. Αυτό το αποδεικνύει και στο κέντρο εκπαίδευσης ο προσομοιωτής, ο οποίος έχει έρθει τώρα. Γίνονται αναβαθμίσεις σε επιπλέον επίπεδα ασφαλείας, όπως είναι το HEPOS, το οποίο δίνει στίγμα περίπου στα 5 εκατοστά που βρίσκεται ένα τρένο. Αυτό που θέλουμε εμείς σίγουρα και που θέλει όλος ο κόσμος, όλος ο ελληνικός λαός, ειδικά και μετά τα Τέμπη, είναι τα τρένα να κινούνται με ασφάλεια. Αυτό θέλουμε κι εμείς, αυτό θέλαμε πάντα σαν Έλληνες μηχανοδηγοί».
Δεν ειναι ομως μονον οι άνθρωποι που επιμορφώνονται ούτε μόνον τα μηχανήματα που έχουν αγοραστεί για την επίτευξη μεγαλύτερης ασφάλειας. Την ιδια στιγμη ανανεωνεται και ο σιδηροδρομικος στολος στην Ελλάδα, αφού έρχονται καινουρια τρένα για πρωτη φορά μετά από δυο δεκαετίες. «Είναι μια πολύ σημαντική εξέλιξη. Έρχονται καινούργια τρένα μετά από 20 χρόνια και αυτό είναι πολύ θετικό και αναβάθμιση στον σιδηρόδρομο τον ελληνικό. Ο στόλος ανανεώνεται με τα CORADIA που ήδη βρίσκονται στη Θεσσαλονίκη και έχουν ξεκινήσει οι πρώτες δοκιμές και θα εντατικοποιηθούν τις επόμενες ημέρες. Άρα έχουμε και αναβάθμιση και στο τροχαίο υλικό. Αυτό είναι το βασικό, πρέπει να έχουμε υποδομή και τροχαίο υλικό. Πιστεύω και ελπίζω να τα έχουμε σύντομα», αποκαλύπτει στο Euronews ο κ. Ορνεράκης.
Οι έλεγχοι της Κομισιόν και το Ταμείο Ανάκαμψης
Σε μεγάλο βαθμό τα έργα εκσυγχρονισμού του δικτύου του ελληνικου σιδηρόδρομου χρηματοδοτούνται από το ταμείο Ανακαμψης της ΕΕ.
Οπως εξηγεί ο αν. υπουργός Μεταφορών της Ελλάδας Κων. Κυρανάκης, «το Ταμείο Ανάκαμψης έχει στηρίξει δραστικά τον ελληνικό σιδηρόδρομο, ολόκληρα τα έργα που γίνονται στη Θεσσαλία προς αποκατάσταση των μεγάλων καταστροφών του Daniel στον κεντρικό άξονα Αθηνών - Θεσσαλονίκης γίνονται με χρήματα από το Ταμείο Ανάκαμψης. Άρα λοιπόν ο λόγος που θα έχουμε το ερχόμενο καλοκαίρι 100% ευρωπαϊκά συστήματα εγκατεστημένα και σύγχρονες ράγες, σύγχρονη υποδομή, είναι η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης».
Σε συμφωνία με την Κομισιόν, η Ελληνική Κυβέρνηση έχει εγκρίνει ένα σχέδιο δράσης σχετικά με την πορεία υλοποίησης σειράς έργων, αλλά και την εφαρμογή από την χώρα της ενωσιακής νομοθεσίας για τους σιδηροδρόμους. Το σχέδιο δράσης αποτελεί τη βάση για την αντιμετώπιση των ελλείψεων που έχουν καταγραφεί και η ίδια η Ευρωπαϊκη Επιτροπη υποστηρίζει ότι «σημειώνεται ικανοποιητική πρόοδος στην εφαρμογή του», με την χωρα να υποβάλλει διμηνιαίες εκθέσεις. Ωστόσο, εξακολουθούν να υφίστανται κενά και μακροχρόνιες ελλείψεις.
Κλείνοντας, το ρεπορτάζ, το Euronews απευθύνθηκε στον υπουργό και του ζήτησε με το χέρι στην καρδιά να απαντήσει αν μπορεί να αισθάνεται ασφαλής σήμερα κάποιος στον ελληνικό σιδηρόδρομο, αν μπορεί η Πολιτεία να εγγυηθεί ότι δεν θα υπάρξει άλλο δυστύχημα όπως στα Τέμπη ή όπως πρόσφατα στην Ισπανία. Ο Κων. Κυρανάκης απάντησε: «Βλέποντας από το κινητό του μέσω του Google Maps την ακριβή θέση των τρένων, ο κάθε πολίτης αποκτά ορατότητα στο επίπεδο ασφαλείας. Δεν του αρκούν πλέον δηλαδή οι ανακοινώσεις ενός πολιτικού προσώπου, ενός υπουργού, μιας κυβέρνησης, αλλά βλέπει στην πράξη ότι πλέον το σύστημα λειτουργεί ψηφιακά, λειτουργεί με σύγχρονες τεχνολογίες, λειτουργεί με δικλείδες ασφαλείας, οι οποίες δεν υπήρχαν. Αυτή είναι η απάντησή μας».
ΠΗΓΗ : euronews
