Το υποθετικό σενάριο ενός ελληνοϊσραηλινού στρατιωτικού χτυπήματος στα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία και συζητήσεις στην πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της Τουρκίας, καθώς και στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης. Το σενάριο αυτό τροφοδοτείται από τη συνεχή ποιοτική αναβάθμιση της αμυντικής συνεργασίας Αθήνας – Λευκωσίας – Τελ Αβίβ και τις σκληρές τοποθετήσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου κατά της παράνομης τουρκικής κατοχής.
Γιατί ανησυχεί η Τουρκία;
Οι βασικοί λόγοι που το συγκεκριμένο σενάριο θεωρείται «εφιάλτης» για την Άγκυρα επικεντρώνονται στα εξής σημεία:
- Διεθνής και Νομική Απομόνωση: Το νομικό και πολιτικό πλαίσιο της παγκόσμιας κοινότητας καταδικάζει απερίφραστα την εισβολή του 1974. Η Άγκυρα γνωρίζει ότι σε περίπτωση μιας τέτοιας δυναμικής ενέργειας, κανένας σύμμαχος (ούτε καν στο ΝΑΤΟ) δεν θα προσφέρει διπλωματική ή στρατιωτική κάλυψη σε μια δύναμη κατοχής. Μάλιστα, όπως εκφράστηκε και από τουρκικές/τουρκοκυπριακές πηγές, μια τέτοια ενέργεια στα κατεχόμενα δεν θα θεωρούνταν επίθεση εναντίον κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ, αφήνοντας την Τουρκία εντελώς έκθετη.
- Αλλαγή Στρατιωτικής Ισορροπίας: Η Ελλάδα ενσωματώνει προηγμένα ισραηλινά συστήματα αεράμυνας (όπως ο λεγόμενος «Θόλος του Αχιλλέα»), ενώ η Κύπρος αυξάνει τη διαλειτουργικότητά της με τις δύο χώρες, γεγονός που περιορίζει τη στρατιωτική κυριαρχία της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο.
- Μεταφορά της Έντασης Ισραήλ–Τουρκίας στην Κύπρο: Μετά την κλιμάκωση της ρητορικής και της έντασης ανάμεσα στο Τελ Αβίβ και την Άγκυρα, Τούρκοι αναλυτές φοβούνται ότι η Κύπρος μπορεί να αποτελέσει το επόμενο «μέτωπο» όπου το Ισραήλ θα μπορούσε να επιφέρει πλήγμα στα τουρκικά συμφέροντα και στρατεύματα.
Ποια είναι η πραγματικότητα;
Παρά τον επικοινωνιακό και στρατηγικό θόρυβο στα τουρκικά ΜΜΕ, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι πρέπει να γίνεται σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στα υποθετικά σενάρια και την πραγματικότητα:
- Δεν υπάρχει κοινό σχέδιο επίθεσης: Στα επίσημα, δημοσιοποιημένα κείμενα της τριμερούς συνεργασίας (Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ) δεν υφίσταται καμία αναφορά ή πρόβλεψη για κοινή επιθετική δράση στα Κατεχόμενα.
- Χαρακτήρας της Συμμαχίας: Η συνεργασία επικεντρώνεται αποκλειστικά στην ενίσχυση της ασφάλειας, της άμυνας, της θαλάσσιας ασφάλειας και της προστασίας κρίσιμων υποδομών (όπως οι ενεργειακοί πόροι) και δεν αποτελεί σύμφωνο αυτόματης στρατιωτικής εμπλοκής τύπου ΝΑΤΟ.
- Η στάση των ΗΠΑ: Οι Ηνωμένες Πολιτείες παρακολουθούν την κατάσταση στην περιοχή και, όπως δήλωσε πρόσφατα ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ένα σενάριο ελληνοτουρκικής σύγκρουσης στο Αιγαίο ή την Κύπρο θεωρείται «αδιανόητο» και η Ουάσιγκτον δεν θα επέτρεπε να συμβεί.
Συνεπώς, το σενάριο αυτό αντανακλά κυρίως τους στρατηγικούς φόβους της Άγκυρας για την απώλεια του ελέγχου στην Ανατολική Μεσόγειο, παρά κάποιο ενεργό ή προσχεδιασμένο επιθετικό πλάνο από την πλευρά της Ελλάδας και του Ισραήλ.
