Το τοπίο στα σχολικά κυλικεία άλλαξε από την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου, καθώς τα σχολεία άνοιξαν με το νέο πλαίσιο για τα τρόφιμα που μπορούν να διατίθενται στους μαθητές.
Με νέα διευκρινιστική εγκύκλιο, που υπογράφει η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπιδάκη ενόψει της έναρξης του σχολικού έτους, δίνονται οδηγίες για την εφαρμογή των κανόνων και ζητείται από τις υπηρεσίες να πραγματοποιήσουν τους προβλεπόμενους υγειονομικούς ελέγχους, ώστε τα κυλικεία να προσαρμοστούν στις νέες διατάξεις.
Στα σχολικά κυλικεία επιτρέπονται αποκλειστικά τα προϊόντα που πληρούν τις προδιαγραφές και ό,τι δεν περιλαμβάνεται στον κατάλογο δεν μπορεί να διατίθεται.
Οι νέοι κανόνες έχουν ήδη καθοριστεί με την Υπουργική Απόφαση, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 3060/2-6-2026.
Τι μπορούν να αγοράζουν οι μαθητές στα σχολικά κυλικεία
Στον νέο κατάλογο περιλαμβάνονται φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά, συγκεκριμένα αρτοσκευάσματα και σνακ, νερό, χυμοί χωρίς πρόσθετα σάκχαρα, καθώς και συγκεκριμένες επιλογές για σάντουιτς, τοστ, πίτες και πίτσα.
Φρούτα και λαχανικά
Επιτρέπονται:
- Φρέσκα φρούτα και λαχανικά εποχής, όπως μήλα, αχλάδια, πορτοκάλια, μπανάνες, μανταρίνια, βερίκοκα, καρότα, αγγούρια και ντοματίνια, καλά πλυμένα και συσκευασμένα σε ατομική μερίδα.
- Αποξηραμένα φρούτα, όπως δαμάσκηνα, βερίκοκα, σταφίδες και σύκα, χωρίς πρόσθετα σάκχαρα, σε ατομική συσκευασία έως 30 γραμμάρια.
- Φρουτοσαλάτα χωρίς πρόσθετα σάκχαρα, σε ατομική συσκευασία έως 150 γραμμάρια.
- Κομπόστα φρούτων σε χυμό φρούτων, χωρίς πρόσθετα σάκχαρα, σε ατομική συσκευασία έως 150 γραμμάρια.
- Φρέσκος χυμός φρούτων ή και λαχανικών που παρασκευάζεται μέσα στο κυλικείο, χωρίς προσθήκη ζάχαρης.
- Συσκευασμένοι φυσικοί χυμοί φρούτων και ομοειδών προϊόντων, χωρίς συντηρητικά και χωρίς πρόσθετη ζάχαρη, έως 250 ml.
Γάλα και γαλακτοκομικά
Επιτρέπονται:
- Φρέσκο παστεριωμένο γάλα, πλήρες ή ημιαποβουτυρωμένο, έως 250 ml.
- Κεφίρ και αριάνι, χωρίς πρόσθετα σάκχαρα, έως 250 ml.
- Ημιαποβουτυρωμένο γάλα με κακάο, χωρίς πρόσθετα σάκχαρα και με τις προβλεπόμενες προδιαγραφές.
- Ροφήματα γάλακτος που παρασκευάζονται στο κυλικείο, έως 250 ml.
- Γιαούρτι, πλήρες ή ημιαποβουτυρωμένο, χωρίς πρόσθετα σάκχαρα, έως 200 γραμμάρια.
- Τυποποιημένα επιδόρπια γιαουρτιού, με δυνατότητα να περιέχουν φρούτα, μέλι, μαρμελάδα, δημητριακά ή ξηρούς καρπούς, έως 180 γραμμάρια.
- Ρυζόγαλο και κρέμα σε ατομική συσκευασία έως 150 γραμμάρια, με τις προβλεπόμενες προδιαγραφές.
- Φυτικά επιδόρπια, όπως αμυγδάλου, βρώμης ή σόγιας, έως 200 γραμμάρια.
Αρτοσκευάσματα και σνακ
Στα επιτρεπόμενα προϊόντα περιλαμβάνονται:
- Κουλούρι σησαμένιο.
- Πολύσπορο κουλούρι.
- Κουλούρι τύπου pretzel.
- Μπάρες δημητριακών σε ατομική συσκευασία.
- Δημητριακά πρωινού σε ατομική συσκευασία.
- Φρυγανιές και κράκερ, απλά, πολύσπορα ή ολικής άλεσης.
- Κριτσίνια απλά, πολύσπορα ή με σουσάμι.
- Μπισκότα σε ατομική συσκευασία, με τις προβλεπόμενες διατροφικές προδιαγραφές.
- Σταφιδόψωμο.
- Μουστοκούλουρο.
- Ρυζογκοφρέτες και καλαμποκογκοφρέτες.
- Παστέλι.
- Χαλβάς.
- Φυτικά επιδόρπια.
- Ξηροί καρποί χωρίς πρόσθετο αλάτι ή ζάχαρη, μόνο στα Γυμνάσια και Λύκεια, σε ατομική συσκευασία έως 30 γραμμάρια.
Τα προϊόντα ολικής άλεσης συστήνονται ιδιαίτερα, ενώ για τις περισσότερες κατηγορίες προβλέπονται συγκεκριμένα όρια σε σάκχαρα, λιπαρά, κορεσμένα λιπαρά, trans λιπαρά και νάτριο.
Τι ισχύει για σάντουιτς και τοστ
Τα σάντουιτς και τα τοστ μπορούν είτε να είναι τυποποιημένα είτε να παρασκευάζονται αυθημερόν στον χώρο του κυλικείου, υπό την προϋπόθεση ότι περιέχουν αποκλειστικά επιτρεπόμενα συστατικά.
Μπορούν να περιλαμβάνουν:
- Ψωμί λευκό, ολικής άλεσης ή πολύσπορο.
- Αραβική πίτα ή τορτίγια.
- Λαχανικά.
- Τυριά, με εξαίρεση τα ανακατεργασμένα ή τηγμένα τυριά και τα ανακατεργασμένα τυριά με αλειφώδη υφή.
- Βραστό κοτόπουλο.
- Βραστή γαλοπούλα, όχι όμως προϊόντα αλλαντοποιίας.
- Τόνο.
- Καλά βρασμένο αυγό.
- Ελιές χωρίς κουκούτσι.
- Παρθένο ελαιόλαδο, πάστα ελιάς ή μαλακή μαργαρίνη, σύμφωνα με τις προδιαγραφές.
- Ταχίνι και φυστικοβούτυρο.
- Μέλι.
- Μαρμελάδα.
Τι δεν μπορεί να μπει σε σάντουιτς
Εκτός μένουν τα αλλαντικά και τα προϊόντα επεξεργασμένου κρέατος.
Δεν επιτρέπονται, μεταξύ άλλων:
- Ζαμπόν.
- Μπέικον.
- Βραστό ή καπνιστό φιλέτο αλλαντοποιίας.
- Πάριζα.
- Μορταδέλα.
- Λουκάνικα.
- Αλλαντικά αέρος.
- Αλλαντικά γαλοπούλας ή κοτόπουλου.
- Γύρος.
- Σουβλάκι.
- Σνίτσελ.
- Μπιφτέκι.
- Κεμπάπ.
- Κοτομπουκιές και άλλα παρασκευάσματα κρέατος.
Επίσης, δεν επιτρέπονται κέτσαπ, μαγιονέζα και άλλες αντίστοιχες πρόσθετες σάλτσες, καθώς και αλείμματα σοκολάτας.
Ποιες πίτες και πίτσες επιτρέπονται
Στα επιτρεπόμενα προϊόντα περιλαμβάνονται:
- Τυρόπιτα.
- Πίτα λαχανικών.
- Τυροκούλουρο.
- Πίτσα χωρίς αλλαντικά, έως 100 γραμμάρια.
Η λιπαρή ύλη που χρησιμοποιείται για τη ζύμη ή το φύλλο πρέπει να προέρχεται αποκλειστικά από ελαιόλαδο, μαλακή μαργαρίνη ή φυτικά έλαια.
Πίτες και πίτσες με αλλαντικά δεν επιτρέπονται.
Ποια προϊόντα απαγορεύονται στα σχολικά κυλικεία
Ο νέος κατάλογος αφήνει εκτός μια σειρά από προϊόντα που αποτελούσαν μέχρι σήμερα συνηθισμένες επιλογές στα κυλικεία.
Δεν επιτρέπονται:
- Πατατάκια και chips πατάτας ή άλλων λαχανικών.
- Γαριδάκια και άλλα αλμυρά σνακ, όπως ποπ κορν που δεν πληροί τις προβλεπόμενες προδιαγραφές.
- Σοκολάτες γάλακτος και υγείας.
- Παγωτά και γρανίτες.
- Τσίχλες και καραμέλες.
- Αναψυκτικά.
- Ενεργειακά ποτά.
- Προϊόντα που δεν περιλαμβάνονται στον επίσημο κατάλογο ή δεν πληρούν τις προβλεπόμενες προδιαγραφές.
Τι ισχύει για τα ροφήματα
Επιτρέπονται:
- Εμφιαλωμένο νερό.
- Φυσικοί χυμοί χωρίς πρόσθετη ζάχαρη.
- Συγκεκριμένα συσκευασμένα προϊόντα χυμού χωρίς συντηρητικά.
- Φυτικά ροφήματα, όπως αμυγδάλου ή βρώμης, χωρίς πρόσθετα σάκχαρα.
- Στα Γυμνάσια και Λύκεια επιτρέπονται χαμομήλι, φασκόμηλο και τσάι του βουνού, χωρίς ζάχαρη ή σύνθετα γλυκαντικά.
- Καφές αποκλειστικά για το προσωπικό.
Αναψυκτικά και ενεργειακά ποτά δεν επιτρέπονται.
Τι απαγορεύεται ειδικά στα Δημοτικά
Για τις σχολικές μονάδες της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης προβλέπεται επιπλέον περιορισμός για την αποφυγή περιστατικών πνιγμού. Στα κυλικεία των Δημοτικών δεν επιτρέπονται μικρά, στρογγυλά φρούτα, ιδίως σταφύλια και κεράσια, ενώ απαγορεύονται και οι ξηροί καρποί.
Οι εργαζόμενοι στα κυλικεία καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί ως προς τα χαρακτηριστικά των τροφίμων που μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο πνιγμού.
Οι νέες προδιαγραφές δεν αφορούν μόνο τα κυλικεία. Τα ίδια επιτρεπόμενα προϊόντα ισχύουν και για τους αυτόματους πωλητές που λειτουργούν εντός των σχολικών μονάδων. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν να διατίθενται μέσω vending machines προϊόντα που δεν περιλαμβάνονται στον νέο κατάλογο.
Η νέα εγκύκλιος καλεί τις αρμόδιες υπηρεσίες υγειονομικών ελέγχων να πραγματοποιήσουν όλους τους προβλεπόμενους ελέγχους κατά την έναρξη της σχολικής χρονιάς, προκειμένου να διαπιστωθεί η συμμόρφωση των κυλικείων με τον νέο κατάλογο.
«Θέλουν να κλείσουμε σύντομα τα κυλικεία»
Παράλογα χαρακτηρίζει τα νέα μέτρα η απερχόμενη πρόεδρος του Επαγγελματικού Σωματείου Σχολικών Κυλικείων Νομού Ηλείας, Ευφροσύνη Κωνσταντοπούλου, μιλώντας στην εφημερίδα «Πατρίς».
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Η άποψή μου είναι ότι… κοροϊδευόμαστε μεταξύ μας. Δηλαδή ενδιαφέρθηκαν ξαφνικά για την υγεία του παιδιού; Εμείς ας μην πουλήσουμε κρουασάν και όλα τα σχετικά, αλλά τα παιδιά αυτά τα προϊόντα τα φέρνουν από έξω. Θα πρέπει να υπάρχει έλεγχος να μην μπαίνουν αυτά τα προϊόντα μέσα στο σχολείο. Να μην μπαίνουν μέσα αλλαντικά, σοκολάτες, κρουασάν κτλ. Και να μπαίνουν και τα γραμμάρια που λέει η κυβέρνηση. Δεν γίνεται όμως αυτό».
Η κα Κωνσταντοπούλου υποστηρίζει ότι τα κυλικεία δεν έχουν στηριχθεί διαχρονικά, ενώ σημειώνει πως πολλές φορές οι επαγγελματίες βοηθούν μαθητές που δεν μπορούν να πληρώσουν άμεσα.
«Υπάρχουν παιδιά που μας λένε δεν έχουμε να πληρώσουμε τώρα και θα πληρώσουμε αργότερα. Και εμείς το δεχόμαστε αυτό, αφού γνωρίζουμε την κατάσταση», ανέφερε.
Παράλληλα, εξέφρασε την άποψη ότι θα έπρεπε να υπάρχουν voucher για δωρεάν σίτιση των μαθητών, ώστε τα παιδιά να έχουν πρόσβαση σε υγιεινά γεύματα μέσα στο σχολείο.
«Θα έπρεπε τη στιγμή που θέλει να μάθει τα παιδιά στην υγιεινή διατροφή, να έχει voucher έτσι ώστε να τρώνε τα παιδιά δωρεάν στο σχολείο», τόνισε.
Η ίδια εξέφρασε επίσης την αντίθεσή της στο ενδεχόμενο τοποθέτησης αυτόματων πωλητών στα σχολεία, εκτιμώντας ότι στόχος είναι η κατάργηση των σχολικών κυλικείων.
«Εγώ πιστεύω ότι θέλουν να βάλουν αυτόματους πωλητές. Να κλείσουμε τα κυλικεία και μετά θα πωλούνται όλα ελεύθερα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Καταλήγοντας σημείωσε πως τα σχολικά κυλικεία προσφέρουν και κοινωνικό ρόλο, καθώς πολλές φορές στηρίζουν οικογένειες και μαθητές που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες.
